Na današnji dan

18. mart - Dogodilo se na današnji dan

1229. Rimsko-nemački car Fridrih II krunisao se za kralja Jerusalima, tokom Šestog krstaškog rata.

1584. Umro ruski car Ivan IV Grozni, prvi ruski vladar krunisan za cara. Uspešno ratovao protiv Tatara i sproveo unutrašnje reforme, ali zbog okrutnosti prema bojarima dobio nadimak Grozni. 1553. podigao prvu štampariju u Rusiji, a 1584. radi jačanja trgovine sa zapadnom Evropom izgradio grad Arhangelsk na ušću Severne Divne u Belo more.

1768. Umro engleski književnik irskog porekla Lorens Stern, koji je romanima "Sentimentalno putovanje" i "Tristram Šendi" znatno uticao na razvoj evropske književnosti. Prikazujući "tok misli" svojih junaka anticipirao neke oblike proze XX veka, pa se smatra i prethodnikom Džejmsa Džojsa i Virdžinije Vulf.

1780. Rođen Miloš Obrenović, vođa Drugog srpskog ustanka, obnovitelj državnosti Srbije. Srpski knez od 1815. do 1839. i od 1858. do smrti 1860, izborio Srbiji autonomiju u okviru Otomanskog carstva, a za sebe naslednu titulu kneza. Posle ustanka, borbu za autonomiju vodio diplomatskim sredstvima, u sporazumu s Rusijom i Turcima. Monopolom nad izvozom postao jedan od najbogatijih ljudi na Balkanu.

1848. U Milanu izbila pobuna protiv Austrije, austrijski feldmaršal Johan Jozef Radecki morao da povuče trupe iz grada.

1871. Radnici Pariza počeli prvu proletersku revoluciju, poznatu kao Pariska komuna, čiji je neposredan povod bio francusko-pruski rat. Naoružani radnici, nazvani "komunari", stvorili Nacionalnu gardu, Centralni komitet kao vrhovno telo, raspisali izbore i proglasili komunu. Pobuna ugušena krajem maja.

1913. U Solunu ubijen grčki kralj danskog porekla Đorđe I, koji je vladao Grčkom od 1863.

1921. Boljševici vojnom intervencijom okončali pobunu mornara u Kronštatu, glavnoj bazi ruske Baltičke flote. Kronštatski mornari i lučki radnici, koji su 1917. snažno podržali Oktobarsku revoluciju, pobunili se krajem februara 1921. protiv boljševičke vlasti zahtevajući ekonomske reforme.

1922. Britanske kolonijalne vlasti osudile vođu indijskog pokreta za nezavisnost Mahatmu Gandija na šest godina zatvora zbog kampanje građanske neposlušnosti.

1948. Sovjetska vlada opozvala vojne stručnjake iz Jugoslavije, a narednog dana i civilne, što je bio prvi javni znak razilaženja jugoslovenskog komunističkog lidera Josipa Broza Tita i sovjetskog lidera Josifa Staljina.

1956. U emigraciji u SAD umro Nikolaj Velimirović, vladika ohridski i žicki, jedan od vodećih teologa Srpske pravoslavne crkve. Njegove mošti prenete u Srbiju 1991.

1962. Potpisan Evijanski mirovni sporazum kojim je okončan osmogodišnji rat za nezavisnost Alžira od francuske kolonijalne vlasti.

1965. Tokom leta vasionskog broda "Vashod 2" sovjetski kosmonaut Aleksej Leonov izašao iz letelice i postao prvi čovek koji je "prošetao" svemirom.

1965. U Rimu umro bivši egipatski kralj Faruk I, poslednji monarh Egipta, zbačen sa vlasti 1952. u oficirskoj pobuni.

1967. Brod "Tori kanjon" ispustio 80.000 tona nafte u blizini obale Velike Britanije.

1970. General Lon Nol izveo državni udar u Kambodži dok je šef države, princ Norodom Sihanuk, bio u poseti Moskvi.

1980. Umro nemački filozof Erih From, čije se delo zasniva na humanističkim tradicijama marksizma i koji je, analizom uzroka ljudskog samootuđenja, stekao široku popularnost kao psihoanalitičar i humanist. Posećivao Jugoslaviju i u svetu popularisao "jugoslovenski put u socijalizam".

1983. U egzilu u Švajcarskoj umro bivši italijanski kralj Umberto II, poslednji monarh Italije, koji je na prestolu proveo samo mesec dana. Postao kralj u maju 1946, posle abdikacije oca Vitorija Emanuela III, abdicirao u junu, pošto su se Italijani na referendumu izjasnili za republiku.

1993. Srpske snage u bosanskom ratu blokirale humanitarne konvoje Ujedinjneih nhacija za Srebrenicu i izvršile jedan od najtežih artiljerijskih napada na opkoljeno Sarajevo.

1994. Vlada BiH i Hrvatska potpisale u Vašingtonu u prisustvu predsednika SAD Bila Klintona sporazum o muslimansko-hrvatskoj federaciji u BiH, koja je kasnije, Dejtonskim sporazumom, postala jedan od dva entiteta u bivšoj jugoslovenskoj republici BiH.

1999. Kosovski Albanci potpisali na pregovorima u Rambujeu kod Pariza mirovni sporazum, a srpska delegacija odbila vojni deo sporazuma. Šest dana kasnije NATO-snage počele vazdušne operacije nad Jugoslavijom.

2000. U katastrofalnim poplavama u Mozambiku život izgubilo 700 ljudi, a oko dva miliona ostalo bez domova.

2003. Skupština Srbije izabrala novu Vladu, s premijerom Zoranom Živkovićem, zamenikom predsednika Demokratske stranke.

Tagovano
Share this article

Ostavite vaš komentar i ovde...

Još vesti iz kategorije...

Newsletter

Prijavite se na Newsletter i dobijajte najnovije vesti u vaš inbox
Top